Badanie cieczy hydraulicznych to podstawowy element kontroli jakości i niezawodności układów hydraulicznych stosowanych w przemyśle, energetyce, budownictwie i transporcie. Regularna analiza parametrów oleju hydraulicznego pozwala zapobiegać awariom, wydłuża żywotność pomp i zaworów oraz ogranicza koszty serwisowe.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze metody laboratoryjnej oceny właściwości użytkowych cieczy hydraulicznych, zgodne z obowiązującymi normami i praktyką przemysłową.
1. Właściwości przeciwzużyciowe i przeciwzatarciowe (AW/EP)
Jednym z kluczowych parametrów oleju hydraulicznego są właściwości:
- przeciwzużyciowe (AW),
- przeciwzatarciowe (EP – Extreme Pressure).
Układy hydrauliczne pracują pod wysokim ciśnieniem oraz przy minimalnych luzach montażowych. Niewłaściwa jakość cieczy prowadzi do:
- zwiększenia zużycia elementów,
- spadku sprawności,
- utraty szczelności,
- awarii pomp i rozdzielaczy.
Metody badawcze
Właściwości te ocenia się przy użyciu standardowych maszyn tribologicznych oraz stanowisk hydraulicznych z pompami testowymi, m.in.:
Badanie polega na pomiarze ubytku masy stojana i łopatek po pracy w określonych warunkach ciśnienia i temperatury.
2. Zdolność do uwalniania powietrza
Odpowietrzalność oleju hydraulicznego ma bezpośredni wpływ na stabilność pracy systemu. Obecność powietrza powoduje:
- wzrost ściśliwości cieczy,
- przyspieszone utlenianie,
- kawitację,
- niestabilną pracę siłowników.
Test polega na nasyceniu próbki powietrzem i pomiarze czasu jego wydzielania. Dla olejów o lepkości 32–68 mm²/s (40°C) prawidłowy czas separacji wynosi 5–10 minut.
CZYTAJ RÓWNIEŻ: Badanie i analiza chemiczna olejów smarowych
3. Skłonność do pienienia
Nadmierne pienienie może prowadzić do:
- zasysania powietrza do pompy,
- wycieków,
- spadku efektywności pracy układu.
Badanie obejmuje wdmuchiwanie powietrza do próbki i pomiar objętości oraz trwałości piany w różnych temperaturach.
4. Zawartość wody i odporność na hydrolizę
Woda w oleju hydraulicznym powoduje:
- korozję elementów,
- degradację dodatków,
- hydrolizę estrów,
- rozwój mikroorganizmów.
Analiza obejmuje oznaczanie zawartości wody oraz ocenę odporności na hydrolizę poprzez testy laboratoryjne i oznaczanie liczby kwasowej.
5. Deemulgowalność – odporność na tworzenie emulsji
W systemach narażonych na kontakt z wodą kluczowa jest zdolność do szybkiego oddzielania fazy wodnej. Test polega na zmieszaniu równych objętości oleju i wody oraz pomiarze czasu pełnego rozwarstwienia. Im krótszy czas separacji, tym wyższa jakość cieczy hydraulicznej.
CZYTAJ RÓWNIEŻ: Badanie boroskopowe olejów do silników gazowych
6. Właściwości przeciwkorozyjne
Olej hydrauliczny nie może powodować korozji metali, w szczególności miedzi. Badania przeprowadza się zgodnie z normą: ASTM D130. Ocena polega na porównaniu zmiany barwy płytki miedzianej z odpowiednią skalą wzorcową.
7. Odporność na utlenianie
Podwyższona temperatura pracy przyspiesza proces starzenia oleju. Badania odporności na utlenianie obejmują działanie tlenu w obecności katalizatorów metalicznych oraz ocenę wzrostu liczby kwasowej i ilości osadów.
8. Odporność na ścinanie
Ciecze hydrauliczne z dodatkami poprawiającymi wskaźnik lepkości powinny zachowywać stabilność w warunkach dużych naprężeń ścinających. Test polega na przepuszczaniu próbki przez wtryskiwacz pod wysokim ciśnieniem i pomiarze spadku lepkości.
9. Kompatybilność z elastomerami
Olej hydrauliczny musi być zgodny z materiałami uszczelnień, takimi jak: NBR, FPM, AU. Ocena obejmuje analizę zmian objętości, twardości oraz właściwości mechanicznych uszczelnień po kontakcie z cieczą.
CZYTAJ RÓWNIEŻ: Analiza i monitorowanie czystości olejów przemysłowych: Klasyfikacja, metody pomiarowe i praktyczne wskazówki
Podsumowanie i kontakt
Kompleksowe badanie oleju hydraulicznego pozwala wcześnie wykryć procesy degradacyjne, ograniczyć ryzyko awarii oraz zoptymalizować koszty eksploatacyjne układu hydraulicznego. Regularna kontrola parametrów fizykochemicznych i tribologicznych jest podstawą bezpiecznej i długotrwałej pracy instalacji przemysłowych.
W przypadku pytań dotyczących badań olejów hydraulicznych, analizy parametrów eksploatacyjnych, interpretacji wyników laboratoryjnych oraz diagnostyki układów hydraulicznych, zachęcamy do bezpośredniego kontaktu z naszym Laboratorium:
Tel.: +48 81 820 07 88
E-mail: laboratorium@gorner.pl
Nasi specjaliści udzielą szczegółowych informacji oraz pomogą dobrać zakres badań odpowiedni do Państwa potrzeb technologicznych.