Wstęp
Oleje do sprężarek powietrza oraz pomp próżniowych odgrywają kluczową rolę w niezawodnej i bezpiecznej pracy urządzeń sprężających. Odpowiednio dobrany olej sprężarkowy wpływa nie tylko na trwałość elementów mechanicznych, ale również na efektywność energetyczną, bezpieczeństwo pracy oraz jakość sprężonego powietrza lub gazu. W artykule przedstawiamy klasyfikację olejów do sprężarek zgodnie z normami ISO 6743 oraz DIN 51506, omawiamy warunki pracy, wymagania eksploatacyjne, a także podajemy konkretne przykłady olejów stosowanych w praktyce przemysłowej.
1. Sprężarki i pompy próżniowe – rodzaje i układy smarowania
Sprężarki (kompresory) to maszyny służące do zwiększania ciśnienia gazu (powietrza, gazów technicznych lub czynników chłodniczych). Podstawowym parametrem ich pracy jest stopień sprężania, czyli stosunek ciśnienia tłoczenia do ciśnienia ssania.
Ze względu na zastosowanie wyróżniamy:
- sprężarki powietrza,
- sprężarki gazowe,
- sprężarki chłodnicze,
- pompy próżniowe.
Układ smarowania zależy bezpośrednio od konstrukcji sprężarki. W sprężarkach tłokowych olej smaruje zarówno:
- mechanizmy (łożyska wału korbowego, korbowodu, wodziki),
- części robocze (tłoki, pierścienie, cylindry, zawory).
W praktyce stosuje się:
- smarowanie rozbryzgowe i grawitacyjne,
- smarowanie ciśnieniowe,
- wtrysk oleju (sprężarki śrubowe i łopatkowe).
Funkcje oleju sprężarkowego
Dobry olej do sprężarki musi:
- zmniejszać tarcie i zużycie,
- odprowadzać ciepło,
- uszczelniać komory robocze,
- chronić przed korozją,
- usuwać zanieczyszczenia i produkty zużycia.
CZYTAJ RÓWNIEŻ: Klasyfikacja olejów do sprężarek powietrza i pomp próżniowych
2. Warunki pracy sprężarek a wymagania dla olejów
Na jakość i trwałość oleju sprężarkowego wpływają przede wszystkim:
- temperatura pracy,
- ciśnienie tłoczenia,
- wilgoć i czystość zasysanego powietrza lub gazu.
Temperatura i lepkość oleju
Oleje do sprężarek muszą zachować odpowiednią lepkość w wysokich temperaturach. Kluczowy jest wysoki wskaźnik lepkości (VI), który zapewnia:
- łatwy rozruch w niskiej temperaturze,
- stabilny film olejowy w wysokiej temperaturze.
Równie istotna jest stabilność termiczna i odporność na koksowanie – nagromadzenie osadów w układzie tłocznym może prowadzić do zapłonu mgły olejowej i awarii sprężarki.
Ciśnienie i własności przeciwzużyciowe
Wysokie ciśnienie powoduje wypychanie oleju z powierzchni trących, dlatego olej musi mieć:
- odpowiednio dobraną lepkość,
- dobre własności przeciwzatarciowe (AW/EP).
Wilgoć i korozja
Wilgoć obecna w sprężanym gazie sprzyja korozji. Olej powinien:
- wiązać wodę lub tworzyć stabilne emulsje,
- chronić powierzchnie metalowe,
- umożliwiać usuwanie produktów korozji przez filtrację.
3. Bazy olejowe stosowane w olejach sprężarkowych
Najczęściej spotykane są:
- oleje mineralne – głęboko rafinowane frakcje próżniowe,
- oleje syntetyczne:
- PAO (polialfaolefiny),
- PAG (poliglikole),
- estry syntetyczne.
Oleje syntetyczne charakteryzują się:
- wyższą odpornością na utlenianie,
- dłuższymi okresami między wymianami,
- lepszą pracą w wysokiej temperaturze.
Oleje do pomp próżniowych muszą dodatkowo mieć niską prężność par, odpowiednią do poziomu uzyskiwanej próżni.
CZYTAJ RÓWNIEŻ: Instrukcja smarowania kompresorów olejowych jedno i dwustopniowych
4. Klasyfikacja olejów do sprężarek – normy ISO i DIN
ISO 6743-3 (PN-91/C-96099/05)
Norma ISO 6743-3A obejmuje oleje do:
- sprężarek tłokowych,
- sprężarek rotacyjnych,
- mechanicznych pomp próżniowych.
Podział obejmuje m.in. grupy:
- DAA, DAB, DAC – sprężarki tłokowe,
- DAG, DAH, DAJ – sprężarki rotacyjne z wtryskiem oleju,
- DVA–DVF – pompy próżniowe (niska, średnia i wysoka próżnia).
Norma uwzględnia także możliwość zastosowania oleju wyższej klasy, np. przy:
- wysokiej wilgotności powietrza,
- małej ilości oleju w układzie.
DIN 51506
Niemiecka norma DIN 51506 klasyfikuje oleje do sprężarek powietrza na:
- VB, VC – czyste oleje mineralne,
- VB-L, VC-L, VD-L – oleje z dodatkami przeciwutleniającymi i antykorozyjnymi.
5. Przykłady handlowych olejów do sprężarek i pomp próżniowych
Oleje do sprężarek śrubowych i tłokowych:
Oleje syntetyczne do ciężkich warunków:
- Mobil Rarus SHC 1025
- Shell Corena S4 R
- Klüber Summit Ultima
Oleje do pomp próżniowych:
- Shell Vacuum Pump Oil
- Mobil Vacuum Pump Oil
- Fuchs Vacmul
Podsumowanie
Dobór odpowiedniego oleju do sprężarki powietrza lub pompy próżniowej powinien zawsze uwzględniać typ urządzenia, warunki pracy oraz obowiązujące normy ISO i DIN. Właściwie dobrany olej sprężarkowy minimalizuje ryzyko awarii, ogranicza zużycie energii i znacząco wydłuża żywotność sprężarki. W przypadku pracy w wysokich temperaturach, przy dużym ciśnieniu lub w środowisku o podwyższonej wilgotności, warto rozważyć oleje syntetyczne wyższych klas, które zapewniają maksymalne bezpieczeństwo i długie interwały serwisowe.
Skontaktuj się z nami – dobierzemy idealny olej do Twojej sprężarki
Dobór właściwego oleju do sprężarek powietrza i pomp próżniowych ma kluczowe znaczenie dla niezawodności urządzeń, ich żywotności oraz bezpieczeństwa pracy. Jeśli chcesz mieć pewność, że stosujesz olej idealnie dopasowany do warunków pracy, typu sprężarki i obowiązujących norm ISO oraz DIN, skorzystaj z wiedzy naszych specjalistów.
Nasz Dział Techniczny oferuje fachowe doradztwo w zakresie:
- doboru olejów mineralnych i syntetycznych,
- optymalizacji pracy sprężarek tłokowych, śrubowych i łopatkowych,
- olejów do pomp próżniowych (niska, średnia i wysoka próżnia),
- zamienników olejów OEM i wydłużania interwałów serwisowych.
Zadzwoń: tel.: +48 81 820 07 88
Napisz: e-mail: biuro@gorner.pl
Działamy na terenie całej Polski, obejmując wszystkie województwa – od pomorskiego i zachodniopomorskiego, przez mazowieckie i śląskie, aż po podkarpackie i lubelskie.
Szybka realizacja zamówień
Wiemy, jak ważny jest czas w przemyśle, dlatego w ciągu 48 godzin wysyłamy nasze produkty firmą spedycyjną m.in. do miast:
Warszawa, Kraków, Katowice, Wrocław, Poznań, Gdańsk, Szczecin, Lublin, Rzeszów, Łódź, Białystok, Olsztyn, Opole, Toruń, Bydgoszcz, Zielona Góra, Gorzów Wielkopolski i Kielce.
Skontaktuj się z nami już dziś – pomożemy Ci dobrać olej, który zwiększy niezawodność Twojej sprężarki i obniży koszty eksploatacji.